srpski | english

Klinička istraživanja

Dizajn studije

Cilj ispitivanja bio je da se oceni efikasnost Nutrico Diet® programa za 7 i 14 dana u smanjenju prekomerne telesne težine, uključujući gubitak telesne mase i promene u telesnim merama. Takođe je ocenjen yo-yo efekat (ispitanici su praćeni nedelju dana posle završetka prve faze od 7 ili 14 dana) i zadovoljstvo Nutrico Diet® programom, uključujući ukus proizvoda, jednostavnost pripreme obroka, osećaj gladi i ocenu uspešnosti tretmana.

Studija je započela sa 46 ispitanika sa prekomernom telesnom težinom, od čega 67% gojaznih (BMI > 30).

Rezultati

Tokom Nutrico Diet® programa od 14 dana, uključujući period održavanja težine, ispitanici su izgubili do 10 kg, prosečno 4.7 kg (p<0.01).

Tokom Nutrico Diet® programa od 7 dana, uključujući period održavanja težine, ispitanici su izgubili do 6.1 kg, prosečno 3.8 kg (p<0.01).

Ni u jednoj grupi nije zabeležen yo-yo efekat, ispitanici tokom perioda održavanja u kom su jedan obrok dnevno zamenili Nutrico Diet® proizvodom nisu dobijali na težini, naprotiv došlo je do dodatnog smanjenja telesne težine.

Ispitanici sa višim Indeksom telesne mase (BMI > 30) izgubili su više kilograma u odnosu na ispitanike sa nižim Indeksom telesne mase (BMI < 30), ali u obe grupe je došlo do značajnog smanjenja težine.

Program je bio podjednako efikasan kod muškaraca i žena.

Tokom ispitivanja je u obe grupe došlo do značajnog smanjenja telesnih mera (obim struka, bokova, bedra i nadlaktice).

Ovakvo smanjenje telesnih mera odgovara jednom do dva konfekcijska broja manje.

Prema oceni ispitanika Nutrico Diet® program je uspešan u smanjenju telesne težine. Zadovoljstvo programom bilo je 98%.

Gotovo svi ispitanici ocenili su da su Nutrico Diet® proizvodi dobrog ukusa i jednostavne pripreme.

Jako je važno što većina ispitanika tokom programa nije osećala glad, a osećaj gladi se i smanjivao sa trajanjem dijete.

Zaključak

Na osnovu rezultata ove studije može se zaključiti da je Nutrico Diet® program vrlo efikasan u redukciji prekomerne telesne težine kao i da dovodi do prosečnog gubitka težine od gotovo 5 kilograma. Istovremeno dolazi do smanjenja telesnih mera koje odgovara jednom do dva konfekcijska broja manje.

Zabeleženo je visoko zadovoljstvo uspešnošću programa (98%), ukusom Nutrico Diet® obroka (95%) i jednostavnošću pripreme obroka (98%). Većina ispitanika tokom ispitivanja nije osećala glad što je svakako doprinelo dobroj saradnji učesnika.

Studije proteinskih dijeta

Poznato je da je gojaznost posledica disbalansa energetskog unosa i potrošnje kao i da hipokalorijska ishrana vodi do gubitka telesne mase. Međutim, osim manjeg ukupnog zbira kalorija potrebno je obratiti pažnju i na sastav obroka, odnosno udeo proteina, masti i ugljenih hidrata. Preporučeni dnevni unos proteina je 0.8 g/kg1, a sve više ispitivanja pokazuje da zadovoljavanje barem 25% energetskih potreba proteinima podstiče mršavljenje. Tri su potencijalna razloga zbog čega se to događa.

Termogeneza - Proteini troše više energije

Termički efekat hrane je energija potrebna za varenje i apsorpciju unesenih nutrijenata.

U praksi, ishrana sa visokim sadržajem proteina može da ima do 22% veći termički efekat od dijete siromašne proteinima3. Univerzitet Tuft iz Bostona došao je do podatka da ishrana od prosečno 8374 kJ i 30% proteina dovodi do dodatne potrošnje od 96 kJ na dan u odnosu na ishranu sa 15% proteina4. Iako se ovaj iznos na prvi pogled čini nizak, tokom godinu dana doveo bi do gubitka telesne mase od skoro 2 kg samo na osnovu termogeneze. Smatra se da je glavni razlog veće „energetske cene“ proteina činjenica da ljudski organizam ne može da skladišti zalihe proteina već ih mora odmah obraditi.

The thermal effect of nutrients

Tipičan termički efekat proteina i ugljenih hidrata2

Sitost – proteini suzbijaju glad

Više studija ispitivalo je dejstvo proteina na sitost. Sprovedene su tako da su ispitanici unosili obroke sa različitim odnosom ugljenih hidrata, masti i proteina, a zatim se tokom nekoliko sati merio osećaj sitosti. U većini ispitivanja unos hrane bogate proteinima (33-60% energetskog unosa) bio je, statistički značajno, u pozitivnoj korelaciji sa većim osećajem sitosti do 24 sata nakon obroka3. Nije sasvim jasno zbog čega proteini imaju ovakav efekat. Jedna od teorija tvrdi da je centar za sitost u mozgu osetljiv na nivo aminokiselina (gradivnih elemenata proteina), a kad ona dostigne određenu tačku, osećaj gladi se „isključuje“6, što ima smisla kada se uzme u obzir značaj proteina za rast organizma i održavanje vitalnih funkcija.

Manji unos energije – zbog proteina se manje jede

Ako znamo da proteini povećavaju osećaj sitosti, sledeći logičan korak je ispitati da li dovode do manjeg unosa energije. Više studija dalo je pozitivne rezultate, a ispitivanje iz 2000. pokazalo je da nakon visokoproteinskog obroka osobe u sledećem jelu unose skoro 200 kJ manje7.

Energy intake in the next meal (p<0.05)

Kakve rezultate daju proteini?

Studije u trajanju od nekoliko nedelja do godinu dana redovno pokazuju bolji efekat visokoproteinskih dijeta za mršavljenje u odnosu na one sa nižim unosom proteina. Zanimljivo je da proteinski režimi ishrane pokazuju posebno dobre rezultate u kraćem vremenskom periodu od 2 do 4 nedelje.

Weight loss after 2 weeks (p<0.05)

Studija na 21 gojaznoj ženi. Niskokalorijska ishrana sa sadržajem proteina 49% nasuprot 21%8

Weight loss after 4 weeks (p<0.05)

Studija na 13 gojaznih muškaraca. Niskokalorijska ishrana sa sadržajem proteina 45% naspram 12%9

Weight loss after 6 months  (p<0.05)

Studija na 60 gojaznih muškaraca. Ishrana sa nižim sadržajem masti, sadržaj proteina 25% naspram 12%10

Kako osigurati proteine?

Iako je osobama koje žele da smanje telesnu težinu dostupan veliki izbor hrane s visokim sadržajem proteina, treba uzeti u obzir da neke vrste namirnica bogatih proteinima takođe imaju visok sadržaj masti. S obzirom da osobe sa prekomernom telesnom težinom uglavnom imaju loše navike vezane za ishranu, očekivano je da često neće posegnuti za odgovarajućim unosom proteina (belo meso, nemasna riba, mlečni proizvodi sa niskim sadržajem masti). Zamenski obroci sa poznatom energetskom vrednošću korisno su sredstvo, posebno za osobe koje imaju problema sa kontrolom veličine serviranja kao i za one sa nedovoljnim znanjem o sastavu namirnica11. Studije pokazuju da uz jednak kalorijski unos osobe koje koriste zamenske obroke postižu veći uspeh u mršavljenju od onih na klasičnoj ishrani.

Zanimljivo je da su osobe koje su uzimale izbalansirane zamenske obroke ređe odustajale od programa što pokazuje da ovakve intervencije u ishrani olakšavaju pridržavanje redukcionoj dijeti 12. Prema preporuci udruženja American Dietetic Association zamena jednog obroka ili međuobroka izbalansiranim zamenskim obrocima je uspešna strategija za gubitak i održavanje telesne težine11.

Weight loss expressed as a percentage of initial values

Gubitak telesne mase izražen kao procenat početne vrednosti12

  1. Smit E, Nieto FJ, Crespo CJ, Mitchell P: Estimates of animal and plant protein intakes in US adults, results from the Third National Health and Nutrition Examination Survey. J Am Diet Assoc. 99: 813–820, 1999.
  2. Westerterp KR, Wilson SAJ, Rolland V: Diet induced thermogenesis measured over 24 h in a respiration chamber: effect of diet composition. Int J Obes. 23: 287–292, 1999.
  3. Thomas L. Halton and Frank B. Hu: The Effects of High Protein Diets on Thermogenesis, Satiety and Weight Loss: A Critical Review. J Am Coll Nutr. (5): 373-85, 2004.
  4. Eisenstein J, Roberts SB, Dallal G, Saltzman E: High protein weight loss diets: are they safe and do they work? A review of the experimental and epidemiologic data. Nutr Rev. 60: 189–200, 2002.
  5. Mikkelsen PB, Toubro S, Astrug A: Effects of fat reduced diets on 24 h energy expenditure: comparisons between animal protein, vegetable protein and carbohydrate: Am J Clin Nut. 72: 1135-1141, 2000.
  6. Mellinkoff SM, Frankland M, Boyle D, Greipel M: Relationship between serum amino acid concentration and fluctuations in appetite. J App Physiol. 8: 535–588, 1956.
  7. Araya H, Hills J, Alvina M, Vera G: Short-term satiety in preschool children: a comparison between high protein meal and a high complex carbohydrate meal. Int J Food Sci Nutr. 51: 119–124, 2000.
  8. Worthington BS, Taylor LE: Balanced low calorie vs high protein, low carbohydrate reducing diets. J Am Diet Assoc. 64: 47–51, 1974.
  9. Baba NH, Sawaya S, Torbay N, Habbal Z, Azar S, Hashim SA: High protein vs high carbohydrate hypoenergetic diet for the treatment of obese hyperinsulinemic subjects. Int J Obes. 23: 1202–1206, 1999.
  10. Skov AR, Toubro S, Ronn B, Holm L, Astrup A: Randomized trial on protein vs carbohydrate in ad libitum fat reduced diet for the treatment of obesity. Int J Obes. 23: 528–536, 1999.
  11. Position of the American Dietetic Association: Weight management. Journal of the American Dietetic Association; 109 (2): 330-346, 2009.
  12. Adult weight management evidence-based nutrition practice guideline. American Dietetic Association Evidence Analysis Library Web site. http://www.adaevidencelibrary.com/topic.cfm?cat!2798

Milsing d.o.o. • Bulevar Mihajla Pupina 16v, 11070 Novi Beograd · Tel 011/65 56 360 • e-mail: savet@milsing.rs